2012, Trondheim

Norsk folkemusikklag og arkivnettverkets felles seminar "Kulturarv og identitet – Hva representerer samlingene våre, og hvorfor samler vi?" gikk av stabelen den 21.–23. mars 2012.
Seminaret ble holdt ved Norsk senter for folkemusikk og folkedans, Trondheim, med i alt 33 deltakare. Den første dag var arrangeret av arkivnetværket mens anden og tredje dag var fælles seminardage. Norsk folkemusikklag havde sit årsmøde på anden dagen, den 22. Mars.

Den 21. Mars åbnedes seminaret med et foredrag af Egil Bakka, Trondheim: «Den immaterielle kulturarven – Registreringsprosjekt». Derefter fortsatte Ivar Mogstad, Trondheim og Skjalg Stordal, Video4 med «Situasjonen på videoområdet m.m.» og Per Gudmundson, Rättvik med «Nyheter i FIOL AV 5». Hans-Hinrich Thedens, Oslo, lukkede dagen med innlegget «Framtiden for FIOL». Midt på dagen afholdes også arkivrunden hvor alle delte nyheder fra deres respektive arkiver. Den 22. Mars fortsatte seminaret med foredrag av Dan Lundberg, Anders Christensen, Hans-Hinrich Thedens og Siri Mæland med udøverstudenterne i folkedans Mathilde Øverland, Torill Steinjord, Anna Liv Gjendem og Inga Myhr. Fra 16.30 til 18.00 afholdes årsmøde i Norsk folkemusikklag. Den sidste dagen, 23. Mars, fortsatte seminaret med foredrag av Ola Graff og en avsluttende paneldiskussion med Anders Christensen, Siri Mæland, Dan Lundberg, Ola Graff og Hans-Hinrich Thedens i panelet.

Her er sammendrag av indlæggene ved seminaret:

Egil Bakka: Den immaterielle kulturarven – Registreringsprosjekt
UNESCO-konvensjonen forpliktar Norge til å laga inventering av immateriell kulturarv i vårt land. Rff har gått i samarbeid med Senter for immateriell kulturarv hos Norsk handverksregister på Lillehammer for å laga eit opplegg for slik inventering. Det kan ta eit års tid. I mellomtida burde folkemusikk- og folkedanssektoren få lagt inn eit godt materiale i Kulturarvporten, som alt er oppe og gå hos Rff. Det er eit viktig poeng at inventeringa ikkje skal koma frå sentralt hald, men frå lokalmiljøa. Spørsmålet blir så om arkiva kunne ta ein liten dugnadsjobb med dette. Det kan ha mykje å seia for framtidig status.

Dan Lundberg: Om prosjektet «Mixa eller maxa»
Mixa eller maxa är ett treårigt forskningsprojekt som studerar skiftningar i betydelsen av de samlingar som finns hos Svenskt visarkiv och andra insti-
tutioner i Statens musikverk. Vilka ideologier har legat bakom samlandet? Vilka syften hade insamlarna? I många fall har det i äldre tider funnits rent «uppfostrande» mål, och i vissa fall nationalistiska – att se till så att svenskarna utövade den, i insamlarnas ögon, mest värdefulla musiken. Under andra perioder kan målsättningarna beskrivas som folkbildande och i vissa fall snarare som «att bevara till kommande generationer». I denna presentation kommer en fallstudie omkring samlandet av resanderomers musik att särskilt diskuteras.

Anders Christensen: Hvad finder du i Dansk Folkemindesamlings arkiv?
Hvad er det for ideologier og holdninger, der gennem tiderne har præget musik- og danseindsamlingerne i Danmark? – Hvad er det for personer, der har haft betydning for, hvad der er indsamlet, og hvad der ikke er indsamlet? – Hvad er det for arkivalier, der er indgået i Dansk Folkemindesamlings arkiv?

Hans-Hinrich Thedens: Et universitetsarkivs rolle og mulige veivalg
Et arkiv på et universitet skal være en ressurs for forskningen og undervisningen. I tillegg skal det kunne være relevant for samfunnet. De ansatte har forskerstillinger og skal derfor produsere forskning, dvs. publisere, og det helst internasjonalt. Hvordan bør et slikt arkiv drives for å oppfylle disse kravene?

Ola Graff: Samlingene våre – nedstøva arkiv eller i dagsaktuell bruk?
Det finnes en rekke folkemusikkarkiv rundt i landet, fra de store og landsdekkende til de små og lokale. Det er interessant å stille seg spørsmål både hva samlingene har vært, hva de er i dag og hva vi skal med dem. Jeg vil i foredraget reflektere litt over det å samle inn fra muntlig tradisjon og det å bygge opp og ha offentlige samlinger og arkiv, med utgangspunkt i mitt eget arbeid ved et av de store, regionale arkivene her i landet, Folkemusikksamlinga på Tromsø Museum – Universitetsmuseet.

Siri Mæland og utøverstudentene i folkedans (Anna Liv Gjendem, Torill Steinjord, Mathilde Øverland og Inga Myhr): Dansearkivet; fortidas dansing – eller framtidas?
Innlegget vil ta utgangspunktet i bruk av dansefilmmateriale, musikk og intervju av tradisjonsdansarar på 1900-talet på BA-graden Utøvarstudium i tradisjonsdans. Det vil gje ulike refleksjonar frå ein lærars og fire studentars synspunkt på bruk av materialet, dets styrke, og dets svakheiter. Læraren vil gje eit teoretisk utgangspunkt og ulike innfallsvinklar til kvifor studiet så sterkt er knytta opp mot dansearkivmaterialet, og kva studentane har fått ut av dette. Studentane vil gje ulike innfallsvinklar på kva djupdykket i arkivet har hatt å seie for studiet deira, som skal utdanna dei til unike, sjølvstendige og reflekterte tradisjonsdansarar på eit godt tradisjonsfagleg og kunstnarleg nivå.

Kva skjer?

Paneldebatt under Norsk folkemusikklags seminar i Oslo 2011. Fra venstre Jan-Petter Blom, Mats Johansson og Per Åsmund Omholt. Foto: Ola Graff